อิทธิบาท 4
คำว่า อิทธิบาท แปลว่า บาทฐานแห่งความสำเร็จ
หมายถึง สิ่งซึ่งมีคุณธรรม เครื่องให้ลุถึงความสำเร็จตามที่ตนประสงค์
ผู้หวังความสำเร็จในสิ่งใด ต้องทำตนให้สมบูรณ์
ด้วยสิ่งที่เรียกว่า อิทธิบาท ซึ่งจำแนกไว้เป็น ๔ คือ
๑. ฉันทะ ความพอใจรักใคร่ในสิ่งนั้น
๒. วิริยะ ความพากเพียรในสิ่งนั้น
๓. จิตตะ ความเอาใจใส่ฝักใฝ่ในสิ่งนั้น
๔. วิมังสา ความหมั่นสอดส่องในเหตุผลของสิ่งนั้น
ธรรม ๔ อย่างนี้ สอดคล้องต่อเนื่องกัน
แต่ละอย่างๆ มีหน้าที่เฉพาะของตน
ฉันทะ คือความพอใจในฐานะ
เป็นสิ่งที่ตนถือว่า ดีที่สุดที่มนุษย์เราควรจะได้
ข้อนี้ เป็นกำลังใจอันแรก ที่ทำให้เกิดคุณธรรมข้อต่อไป ทุกข้อ
วิริยะ คือความพากเพียร
หมายถึง การการะทำที่ติดต่อ ไม่ขาดตอน เป็นระยะยาว
จนประสบความสำเร็จ คำนี้มีความหมายของความกล้าหาญ
เจืออยู่ด้วยส่วนหนึ่ง
จิตตะ หมายถึงความไม่ทอดทิ้ง สิ่งนั้นไปจากความรู้สึกของตัว
ทำสิ่งซึ่งเป็นวัตถุประสงค์ นั้นให้เด่นชัดอยู่ในใจเสมอ
คำนี้รวมความหมาย ของคำว่าสมาธิอยู่ด้วยอย่างเต็มที่
วิมังสา หมายถึงความสอดส่องในเหตุและผลแห่งความสำเร็จ
เกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ ให้ลึกซึ้งยิ่งๆ ขึ้นไปตลอดเวลา
คำนี้ รวมความหมาย ของคำว่าปัญญาไว้อย่างเต็มที่
cr
Luminary
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น